Interview met Fabio Geda en Enayatollah Akbari

Interview met Fabio Geda en Enayatollah Akbari

Geef nooit de moed op, blijf hopen!

In de zee zijn krokodillen - Door Cathelijne Esser

De Afghaanse Enayat wordt op een slechte dag door zijn moeder in Pakistan achtergelaten. Een daad van liefde. Vanaf dat moment staat hij er alleen voor en moet hij zijn vege lijf zien te redden. Enayat is dan tien jaar, denkt hij. In de provincie Ghazni, waar hij geboren wordt, is er geen bevolkingsregister, dus helemaal zeker is hij niet van de hoogte van zijn leeftijd. Opgejaagd vertrekt hij naar een onbekende bestemming in een veilige wereld. Die blijkt ver weg, een rauwe tocht van jaren kost het hem. Uiteindelijk komt hij in Italië terecht waar hem op het nippertje een vluchtelingenstatus wordt gegund. Hij woont en werkt er nog steeds.

Hoe gaat het nu met je, Enayat? Hoe ziet je leven er uit?
‘Allereerst ben ik nu student. Ik ga elke avond naar school, overdag werk ik. Ik heb veel baantjes gehad de afgelopen vijf jaar, om het hoofd boven water te houden en natuurlijk ook om geld naar huis te kunnen sturen, naar mijn moeder, broer en zus. Mijn leven zoals ik dat nu leef is eigenlijk een heel normaal leven, ik leef zonder zorgen, ik ben niet bang dat me plotseling iets ergs overkomt. Bovendien kan ik nu voor het eerst een plan maken voor mezelf, voor mijn eigen toekomst. Toen ik bijvoorbeeld nog geen vluchtelingenstatus had en dus ook geen verblijfsvergunning, kende mijn leven geen enkel doel. Het maakte niet uit of ik sliep of wakker was, aangezien mijn leven in handen van anderen lag. Nu is de situatie gelukkig heel anders. Ik ben met veel dingen bezig, heb altijd iets te doen en dat maakt me gelukkig.’

Acht jaar nadat zijn moeder hem heeft achtergelaten, spoorde hij haar vanuit Italië op. Ze blijkt niet meer in het geboortedorp te wonen maar hij vindt haar toch en belt haar op. Heb je sindsdien vaker contact met je familie kunnen hebben?
‘Ja, ik heb contact gehad met hen en gelukkig heb ik dat nog steeds.’

Enayat en Fabio ontmoetten elkaar vier jaar geleden op de boekpresentatie van Fabio’s debuutroman. Het centrum waar de presentatie plaatsvindt, Centro Interculturale in Turijn, nodigt Enayat uit aanwezig te zijn en de avond met zijn persoonlijke verhaal luister bij te zetten.
Enayat: ‘Het was de bedoeling dat ik Fabio een aantal vragen zou stellen en dat ik kort mijn verhaal zou vertellen, als onderdeel van die ontmoeting. Ik kende het Centro goed, aangezien ik er een cursus heb gevolgd voor cultureel bemiddelaar.’
Fabio: ‘Mijn debuutroman, een fictief verhaal, gaat over een Roemeense jongen die door Europa reist, op zoek naar zijn opa die als straatacteur werkt. Enayats verhaal kon als tegengeluid dienen voor de fictie die ik had geschreven. Die avond, toen ik hem zijn verhaal hoorde vertellen, een dramatisch verhaal vol pijn, ontdekte ik dat hij er met ongelofelijke lichtheid, en met verrassende ironie over sprak. Door die toon, met lichtheid en ironie, leek zijn verhaal me heel geschikt op papier te zetten.’

In het boek wisselt Fabio Enayats reis af met korte gesprekken tussen Enayat en zichzelf. Waarom deze vorm?
Fabio: ‘Ik koos deze structuur omdat ik wilde dat de lezers niet vergaten dat ze een waargebeurd verhaal lazen. Bovendien moet het voor de lezer duidelijk zijn waarom het verhaal verteld wordt. In dit geval kon Enayats verhaal alleen verteld worden doordat iemand tegenover hem zat en hem vroeg: alsjeblieft, vertel me je verhaal, vertel me over je leven, ik ben hier, en ik luister. Iets wat je aan alle mensen om je heen zou kunnen vragen. Zonder te oordelen, zonder verblind te zijn door vooroordelen. Gewoon zitten en luisteren.’

Sommige namen zijn gefingeerd, ter bescherming van de mensen die het betreft. Fabio, heb je Enayat ook tegen zichzelf in bescherming moeten nemen? Heb je sommige dingen niet opgeschreven die hij wel verteld heeft?
Fabio: ‘Nee. Alles wat Enayat zich herinnerde over zijn reis, hebben we verteld. Alles wat in zijn jonge geheugen is opgeslagen, wat zijn jonge ogen, zijn jonge hart hebben geregistreerd, hebben we verteld. En ik heb geprobeerd zijn verhaal zo min mogelijk te vervuilen met mijn visie erop, met mijn vooronderstellingen.’
Wat raakte jou zelf het meest aan zijn verhaal?
‘Het interessante aan Enayats leven is dat het een heel gewoon leven is, behalve het eind. Duizenden kinderen worden jaarlijks gedwonen alleen over de wereld te reizen, om zichzelf uit oorlogssituaties te redden, of van de hongerdood of van andere verschrikkelijkheden. Velen gaan dood. Anderen leven onder zware omstandigheden. Enayat had veel geluk. Hij had de kracht te overleven en ontmoette de juiste mensen op zijn pad. Ze hielpen hem hoop te houden op een betere toekomst. Maar wat me nog het meest raakt aan Enayats verhaal, is de afwezigheid van volwassenen in zijn leven. Een Afrikaans gezegde luidt: Er is een heel dorp nodig om een kind groot te brengen. Dan vraag ik me af: waar is ons dorp?’

Enayat, wat zou je willen zeggen tegen kinderen die ook op de vlucht zijn?
‘Het enige dat ik hen graag wil meegeven is: geef nooit de moed op, blijf hopen! Er komt een dag die anders zal zijn dan alle andere dagen. Er komt een dag waarop het vrede is, ook voor jullie. Houd vol en strijd intussen dapper voor die dag!’

Waar hoop je zelf op, welke wensen heb je voor de toekomst?
‘Ik wil allereerst heel graag kunnen terugkeren naar Afghanistan, maar dan een Afghanistan dat heel anders is dan op dit moment. Ik zou de Afghaanse kinderen willen helpen, hen de mogelijkheid geven te studeren. Ook wil ik graag de oom of de grote broer zijn van al die kinderen die tijdens de oorlog hun ouders hebben verloren en nu niemand meer hebben die zich om hen bekommert.’

Fragment:

Hoe kun je zomaar je leven veranderen, Enayat? Een ochtend. Een afscheid.
Dat doe je gewoon, Fabio.
Ik heb es gelezen dat de keuze om te emigreren voortkomt uit de behoefte om adem te halen.
Dat is zo. En de hoop op een beter leven is sterker dan welk gevoel ook. Mijn moeder heeft bijvoorbeeld besloten dat het beter was om mij ver weg in gevaar te weten, maar wel op weg naar een andere toekomst, dan om mij dichtbij in gevaar te weten, maar dan in de drab van voortdurende angst.


Fabio Geda, In de zee zijn krokodillen, ISBN 9789029573573, € 16,50 | Bestel

  • Lees meer over In de zee zijn krokodillen
  • Lezersreacties
  • www.fabiogeda.it

  • Nieuwsuur over vluchtelingen via de Grieks-Turkse grens

    Nieuwsuur had op 1 november j.l. als onderwerp: Griekenland, toegangspoort van Europa. Honderden vluchtelingen komen dagelijks via de Grieks-Turkse grens de Europese Unie binnen. De meeste vluchtelingen die worden opgepakt, komen al na een à twee maanden weer vrij, waarop ze via Athene naar andere landen proberen door te reizen. Nieuwsuur bezocht het grensgebied.

    Get Microsoft Silverlight
    Of bekijk de flash versie.